Zdrowe święta bez presji, wyrzutów sumienia i diet-cud – jak jeść normalnie i zadbać o swoje zdrowie?

Autor: mgr Klaudia Potyrcha, dietetyk kliniczny z Rybnika

Święta Bożego Narodzenia to wyjątkowy czas w roku. Kojarzą się z bliskością, ciepłem, tradycją i wspólnymi posiłkami. Dla wielu osób to jednak również okres pełen napięcia związanego z jedzeniem. Z jednej strony chcemy „być rozsądni”, nie przytyć i nie zaszkodzić swojemu zdrowiu, z drugiej – trudno oprzeć się potrawom, które pojawiają się na stole tylko raz w roku. W efekcie bardzo łatwo wpaść w skrajne myślenie: albo będę się pilnować za wszelką cenę, albo całkowicie stracę kontrolę.

Tymczasem zdrowe podejście do diety w święta nie polega ani na restrykcjach, ani na bezrefleksyjnym objadaniu się. To przede wszystkim świadome wybory, uważność i zgoda na to, że nie wszystko musi być idealne. W tym artykule znajdziesz praktyczne wskazówki, jak jeść w święta Bożego Narodzenia bez presji, wyrzutów sumienia i diet-cud — z korzyścią dla zdrowia i samopoczucia.

Dlaczego święta są tak trudnym momentem dla naszej relacji z jedzeniem?

Święta niosą ze sobą ogromny ładunek emocjonalny. Z jednej strony to czas radości, spotkań rodzinnych i odpoczynku, z drugiej — także źródło stresu, napięcia i porównań. Do tego dochodzą przekazy, które słyszymy od lat: „w święta się tyje”, „trzeba się pilnować”, „od stycznia przejdę na dietę”, „teraz mogę wszystko, a potem się odchudzę”. Takie myślenie sprzyja budowaniu bardzo sztywnej, niezdrowej relacji z jedzeniem.

Dodatkowo święta wiążą się z dużą dostępnością jedzenia, które często traktujemy jako „zakazane” przez resztę roku. Kiedy na jednym stole pojawiają się pierogi, ciasta, sałatki, ryby, słodkości i alkohol, łatwo stracić kontakt z sygnałami głodu i sytości. Jedzenie przestaje służyć zaspokajaniu potrzeb organizmu, a zaczyna pełnić funkcję emocjonalną — redukuje napięcie, stres czy zmęczenie.

Czym tak naprawdę jest zdrowe podejście do diety w święta?

Zdrowe podejście do diety w święta nie polega na idealnym liczeniu kalorii, ważeniu porcji czy odmawianiu sobie wszystkiego, na co mamy ochotę. To przede wszystkim umiejętność znalezienia równowagi między przyjemnością a troską o własne zdrowie. Oznacza to, że można zjeść ulubione świąteczne potrawy i jednocześnie nie obciążać nadmiernie organizmu.

Kluczowe jest odejście od myślenia zero-jedynkowego: „albo trzymam dietę, albo wszystko jest stracone”. Zdrowe podejście zakłada elastyczność, uważność na sygnały płynące z ciała oraz akceptację tego, że święta rządzą się trochę innymi zasadami niż codzienność. To właśnie ta elastyczność chroni przed efektem jo-jo, kompulsywnym jedzeniem i poczuciem winy.