Dieta FODMAP – jak działa i komu może pomóc?
Czym jest dieta FODMAP?
Dieta FODMAP to sposób żywienia opracowany przez specjalistów z Monash University w 2005 roku, który pomaga osobom z dolegliwościami jelitowymi. Opiera się na ograniczeniu fermentujących węglowodanów i alkoholi cukrowych, które mogą powodować:
✅ Wzdęcia i gazy,
✅ Biegunki i zaparcia,
✅ Bóle brzucha,
✅ Nadprodukcję gazów i uczucie przelewania w brzuchu.
Dla kogo jest dieta FODMAP?
Dieta ta jest skuteczna w leczeniu:
✔ SIBO (przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego),
✔ IMO (przerost metanogenów jelita cienkiego),
Przeczytaj nasz artykuł o SIBO I IMO
✔ SIFO (przerost grzybiczy jelita cienkiego),
✔ IBS (zespół jelita drażliwego),
✔ Choroby Leśniowskiego-Crohna i Wrzodziejącego Zapalenia Jelita Grubego (WZJG),
✔ Choroby refluksowej.
Skąd nazwa FODMAP?
To skrót od nazw fermentujących składników pokarmowych:
- F – Fermentujące: powodują wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia i biegunki,
- O – Oligosacharydy: fruktany i galaktany obecne w cebuli, czosnku, strączkach,
- D – Disacharydy: głównie laktoza, obecna w mleku i jego przetworach,
- M – Monosacharydy: nadmiar fruktozy w owocach może powodować fermentację,
- A – „A także…”
- P – Poliole: alkohole cukrowe (np. sorbitol, ksylitol), które mogą wywoływać biegunki.
💡 Jak działa dieta FODMAP?
Eliminując te składniki, zmniejszamy fermentację bakteryjną w jelitach, co pozwala zredukować objawy jelitowe.
Jak wygląda dieta FODMAP?
Dieta FODMAP składa się z dwóch głównych faz:
Etap 1: Faza eliminacyjna (2–8 tygodni)
📌 Wykluczamy wszystkie produkty bogate w FODMAP.
📌 Stosujemy dietę eliminacyjną, aby „wyciszyć” układ pokarmowy.
Etap 2: Stopniowe wprowadzanie produktów (reintrodukcja)
📌 Po złagodzeniu objawów stopniowo dodajemy produkty z FODMAP,
📌 Sprawdzamy, które są dobrze tolerowane, a które powodują dolegliwości.
💡 Dieta FODMAP nie jest dietą na całe życie! Po zakończeniu reintrodukcji należy utrzymać zbilansowane, indywidualnie dopasowane odżywianie.
Produkty dozwolone i zakazane w diecie FODMAP
✅ Można jeść (niski FODMAP):
🥩 Białko: chude mięso, ryby, jaja, tofu, tempeh,
🥦 Warzywa: marchew, ogórek, pomidory, sałata, rukola,
🍌 Owoce: banan (niedojrzały), kiwi, winogrona, truskawki,
🌾 Produkty zbożowe: kasza jaglana, ryż, chleb bezglutenowy,
🥛 Nabiał bezlaktozowy: mleko bezlaktozowe, sery twarde (parmezan),
🛢 Tłuszcze: oliwa z oliwek, olej lniany, olej rzepakowy.
❌ Należy unikać (wysoki FODMAP):
🚫 Cebula, czosnek, por, kapusta,
🚫 Strączki (fasola, soczewica, ciecierzyca),
🚫 Jabłka, gruszki, arbuz, czereśnie,
🚫 Mleko i produkty mleczne zawierające laktozę,
🚫 Słodziki: ksylitol, sorbitol, mannitol.
Ukryte źródła FOODMAP
Jak przygotować się do diety FODMAP?
🔎 Zaplanuj posiłki – dieta wymaga gotowania, dlatego warto przygotować jadłospis.
🛒 Zrób zakupy – wybieraj produkty dozwolone, unikaj tych, które mogą wywoływać objawy.
📝 Prowadź dziennik objawów – zapisuj, jak reaguje Twój organizm.
📌 WAŻNE: Dietę FODMAP najlepiej stosować pod okiem dietetyka klinicznego, aby uniknąć niedoborów pokarmowych!
Dlatego koniecznie skonsultuj to ze mną!
Testowanie produktów w diecie FODMAP – jak to działa?
Po zakończeniu fazy eliminacyjnej przystępujemy do testowania produktów z FODMAP.
✅ Wprowadzamy jedną grupę produktów na raz (np. laktozę, fruktany),
✅ Zaczynamy od małych ilości, stopniowo je zwiększając,
✅ Jeśli pojawią się objawy – wracamy do fazy eliminacyjnej na kilka dni.
💡 Przykładowy schemat testowania laktozy:
📆 Dzień 1: 100 ml mleka → brak objawów = zwiększamy dawkę.
📆 Dzień 2: 200 ml mleka → obserwujemy reakcję organizmu.
📆 Dzień 3: 300 ml mleka → jeśli pojawią się objawy, eliminujemy laktozę.
Każdy organizm reaguje inaczej! Testowanie pozwala ustalić, które grupy produktów są dobrze tolerowane.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Podsumowanie – dlaczego warto skorzystać z diety FODMAP?
Dieta FODMAP to skuteczna metoda zmniejszania dolegliwości jelitowych. Jednak jej stosowanie wymaga dobrego planowania i wsparcia dietetyka, aby uniknąć niedoborów pokarmowych.
Zobacz, jak wygląda praca jako dietetyk Rybnik i z jakimi przypadkami trafiają do mnie pacjenci.
💡 Masz problemy jelitowe? Chcesz sprawdzić, czy dieta FODMAP jest dla Ciebie?
📆 Skontaktuj się ze mną:
📞 Telefon: +48 799 285 246
📧 E-mail: kontakt@dietetykpotyrcha.pl
🚀 Zdrowe jelita = lepsze samopoczucie! 💚